Saturday, 29/02/2020 - 05:10|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường Tiểu học số 2 Đồng Sơn

SKKN-12138811

Ngày đăng: 07/10/2017 147 lượt xem
Danh sách file (1 files)
Mô tả:
N BIỆT TỪ ĐỒNG ÂM TỪ NHIỀU NGHĨATừ đồng âm và từ nhiều nghĩa là hai mảng kiến thức quan trọng trong phân môn Luyện từ và câu – chương trình Tiếng Việt lớp 5. Trong thực tế thì đa số học sinh(HS), kể cả HS giỏi và không ít GV nhầm lẫn giữa từ đồng âm và từ nhiều nghĩa. * Lý do thứ nhất: Từ đồng âm và từ nhiều nghĩa đều có đặc điểm và hình thức giống nhau, đọc giống nhau, viết cũng giống nhau chỉ khác nhau về ý nghĩa.   * Lý do thứ hai: Trong chương trình Tiếng Việt 5 chưa có dạng bài tập phối hợp cả hai kiến thức về từ đồng âm và từ nhiều nghĩa để học sinh rèn kĩ năng phân biệt. * Lý do thứ ba: HS còn chưa phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ nhiều nghĩa.  Vậy mời các bạn cùng trao đổi  để học sinh phân biệt được từ đồng âm và từ nhiều nghĩa?-        VD: Xác định từ đồng âm, từ nhiều nghĩa trong ví dụ sau:-        Chúng ta cùng ngồi vào bàn1 để bàn 2 về cách dạy Tiếng Việt.-        Bàn3 phím của chiếc đàn này thật xinh.Từ đồng âm là nhiều từ nhưng nghĩa các từ trong văn cảnh đều là nghĩa gốc (còn gọi là nghĩa chính hay nghĩa đen).Còn từ nhiều nghĩa thì chỉ là một từ có một nghĩa gốc còn các nghĩa khác là nghĩa chuyển từ nghĩa gốc. Trở lại VD ở trên, trong VD1 “bàn” trong “cái bàn” và “bàn” trong “bàn công việc”đều mang nghĩa gốc, VD2 “bàn” trong “cái bàn” mang nghĩa gốc còn “bàn” trong “bàn phím” mang nghĩa chuyển.Vậy làm thế nào để HS phân biệt được nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ? Các từ mang nghĩa gốc thì nêu được nghĩa khác nhau nhưng phải bằng cách diễn giải.Còn phần nhiều các từ mang nghĩa chuyển thì nêu nghĩa bằng cách thay thế bằng một từ khác(mang nghĩa phụ). VD:           Mùa xuân(1) là tết trồng cây         Làm cho đất nước càng ngày càng xuân(2).Ta thấy rằng: “xuân”(2) được dùng theo nghĩa chuyển vì“xuân” có thể thay thế bằng “tươi đẹp”. Sau khi HS đã nắm bắt được bản chất của kiến thức, để cho học sinh có kỹ năng phân biệt, GV cần biên soạn thành những dạng bài tập hỗn hợp cả từ đồng âm và từ nhiều nghĩa để HS luyện tập. HẦN THỨ NHẤT: NỘI DUNG DẠY TỪ ĐỒNG ÂM, TỪ NHIỀU NGHĨA Ở LỚP 5VÀ NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ TỪ ĐỒNG ÂM, NHIỀU NGHĨA1.Từ đồng âm:1.1/ Định nghĩa: Là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa (theo SGK TV5 - tập 1 - trang 51)1.2/ Đặc điểm của từ đồng âm trong Tiếng Việt:- Trước hết, những từ nào đồng âm với nhau thì luôn luôn đồng âm trong tất cả mọi bối cảnh được sử dụng.- Đồng âm giữa từ với từ là kết quả của đồng âm tiếng với tiếng. Điều này đó được triệt để khai thác khi người Việt sử dụng đồng âm trong nghệ thuật chơi chữ của mình.1.3/  Phân loại các từ đồng âm.* Đồng âm từ với từ: Ở đây tất cả các đơn vị tham gia vào nhóm đồng âm đều thuộc cấp độ từ. Loại này lại được chia thành hai loại nhỏ hơn.-  Đồng âm từ vựng: Tất cả các từ đều thuộc cùng một từ loại.Ví dụ:- đường1 (đắp đường) - đường2 (đường phèn).        - đường kính1 (một loại đường để ăn) - đường kính2 (dây cung lớn nhất của đường tròn).       - cất1 (cất vó) - cất2 (cất tiền vào tủ) - cất3 (cất hàng) - cất4 (cất rượu)- Đồng âm từ vựng-ngữ pháp: Các từ trong nhóm đồng âm với nhau chỉ khác nhau về từ loại.Ví dụ:  - chỉ1 (cuộn chỉ) - chỉ2 (chỉ tay năm ngón) - chỉ3 (chỉ có mình tôi làm việc).  Loại từ đồng âm này chiếm số đông trong Tiếng Việt.* Đồng âm từ với tiếng. (Ở tiểu học không đề cập đến nội dung này)1.4/   Nguồn gốc : Đại bộ phận các từ đồng âm không được giải thích về nguồn gốc, nhưng có một số từ, nhóm từ người ta có thể phát hiện ra con đường hình thành nên chúng.+  Những nhóm đồng âm không tìm được lí do hình thành chủ yếu gồm các từ bản ngữ.Ví dụ: bay (Danh từ) - bay (Động từ); rắn (Tính từ) - rắn (Danh từ); đá (Danh từ) - đá (Động từ);  ... Đây chính là
Tác giả: Phung Van Khue